Analiza finansowa przedsiębiorstwa: podstawowe pojęcia
29 listopada 2018
Udostępnij:

Analiza finansowa przedsiębiorstwa: podstawowe pojęcia

dr Daniel Uszycki

dr Daniel Uszycki

Zobacz profil
Porozmawiaj z autorem:
+48 888 494 278

Czym jest analiza finansowa i jak ją dzielimy?

To podstawa do podjęcia świadomej decyzji inwestycyjnej. W skrócie jest to wyodrębnienie elementów związanych z przedsiębiorstwem i jego otoczeniem, w celu lepszego zrozumienia przedmiotu za pomocą jego części składowych.

Analiza ekonomiczna, czyli finansowa składa się z dwóch podstawowych podsystemów:

  • analizy efektywności ekonomicznej działalności przedsiębiorstwa,
  • analizy sytuacji finansowej przedsiębiorstwa.

WAŻNE!

Należy brać pod uwagę elementy kontekstu istnienia biznesu, na przykład:

  • etap rozwoju przedsiębiorstwa, zwłaszcza w przypadku startupów,
  • brak historii finansowej lub strukturę,
  • analizę skonsolidowaną, szczególnie w przypadku rozwiniętych przedsiębiorstw, które często wydzielają określone części do osobnych spółek.

Jakie są podstawowe źródła informacji?

Przeprowadzenie oceny kondycji finansowej przedsiębiorstwa wymaga zgromadzenia trzech podstawowych rodzajów danych:

  • sprawozdania finansowego,
  • informacji o działalności operacyjnej,
  • informacji o otoczeniu konkurencyjnym i makroekonomicznym.

W Polsce dostęp do sprawozdań można najszybciej pozyskać bezpośrednio od podmiotu lub z Krajowego Rejestru Sądowego. Podstawowym źródłem pozostałych informacji jest Internet. Ponieważ większość przedsiębiorstw poszukujących kapitału jako spółki kapitałowe ma obowiązek składania sprawozdań do KRS, jest duża szansa na pozyskanie stamtąd odpowiednich informacji. Warto jednak pamiętać, iż w procesach pozyskania kapitału udostępnienie danych finansowych potencjalnemu inwestorowi jest obligatoryjne.

Analiza wstępna

Sprawozdania finansowe identyczne z nazwy zawierają niekiedy różną treść oraz różnią się formą i układem. W charakterystyce podstawowych sprawozdań finansowych, w tym bilansu, rachunku zysków i strat oraz zestawień przepływów środków pieniężnych, uwaga skoncentrowana zostanie na kwestiach najistotniejszych.

Bilans

Bilans stanowi podstawę sprawozdania finansowego przedsiębiorstwa i prezentuje jego sytuację w danym momencie. Zawiera on informację o poszczególnych składnikach majątku przedsiębiorstwa oraz źródłach jego finansowania. Dane prezentowane w bilansie są zebrane w całość i odzwierciedlają rezultaty wszystkich decyzji oraz zdarzeń gospodarczych. Za moment graniczny przyjmuje się koniec danego okresu sprawozdawczego. Okresem może być rok, kwartał a nawet miesiąc – wszystko zależy od zapotrzebowania.

WAŻNE!

Bilans to również dokument księgowy. W tym drugim przypadku sporządzany jest na koniec okresu obrachunkowego. Stanowi on swoistego rodzaju pomost między dwoma okresami: dla jednego okresu jest bilansem końcowym (bilansem zamknięcia), dla drugiego bilansem początkowym (bilansem otwarcia). Bilans, jako dokument sprawozdawczy, jest elementem składowym raportu rocznego informującym o stanie majątkowym i o sytuacji finansowej przedsiębiorstwa.

Warto pamiętać, że wartość poznawcza bilansu polega również na tym, że na jego podstawie możemy porównać stany początkowe i końcowe oraz stwierdzić określone tendencje zmian.

Rachunek zysków i strat

Ocena wyniku finansowego wymaga uzupełnienia o wielkości strumieniowe. Są one przedstawione w drugim podstawowym – obok bilansu – elemencie sprawozdania finansowego. Mowa o rachunku zysków i strat, inaczej określanym jako rachunek wyników.

Zadaniem rachunku zysków i strat jest zestawienie poszczególnych rodzajów przychodów uzyskiwanych przez przedsiębiorstwo. Brane są wtedy pod uwagę źródła ich powstawania, a także elementów składające się na koszty uzyskania przychodów, strat związanych z prowadzeniem działalności oraz obciążeń podatkowych. Rezultat końcowy rachunku, zysk lub strata, jest wykazywany w bilansie.

W konstrukcji rachunku zysków i strat wyróżnić można różne poziomy sposoby tworzenia wyniku finansowego:

  • ze sprzedaży,
  • z działalności operacyjnej,
  • brutto,
  • netto.

Rachunek zysków i strat ukazuje, w jakim stopniu wynik finansowy przedsiębiorstwa zależy od działalności operacyjnej, a w jakim warunkowany jest przez przychody i koszty finansowe. Łącznie z bilansem, rachunek zysków i strat wykorzystywany jest do konstrukcji różnorodnych wskaźników stanowiących podstawę oceny sytuacji finansowej przedsiębiorstwa oraz pomiaru efektywności gospodarowania.

WAŻNE!

Rachunek zysków i strat jest raportem o dokonaniach przedsiębiorstwa w ciągu okresu sprawozdawczego. Wszystkie wielkości w tym sprawozdaniu są strumieniami finansowymi sprowadzonymi do konkretnego przedziału czasowego.

Rachunek przepływów pieniężnych

Sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych jest w ściśle powiązane z bilansem oraz rachunkiem zysków i strat. Wyróżniają je następujące czynniki:

  • jest sporządzane częściowo na podstawie danych w nich zawartych, częściowo w oparciu o dodatkowe informacje z ewidencji księgowej;
  • celem tego sprawozdania jest wskazanie przyczyn zmian sytuacji finansowej, czego nie podaje bilans i rachunek zysków i strat;

jego analiza daje wgląd w rezultaty prowadzonej polityki finansowej, ułatwia sporządzenie planów finansowych w dostosowaniu do założeń strategii rozwojowej, a także pozwala na późniejszą kontrolę ich realizacji.

Zgodnie z zawartym w ustawie zakresem przepływy klasyfikowane są według trzech rodzajów działalności:

  • przepływy z działalności operacyjnej, które stanowią głównie transakcje gotówkowe brane pod uwagę przy ustalaniu zysku ze sprzedaży oraz zmiany w bieżących aktywach i pasywach;
  • przepływy z działalności inwestycyjnej, w skład których wchodzą wpływy i płatności związane z nabywaniem i sprzedażą składników majątku trwałego, udzielaniem pożyczek, otrzymywaniem dywidend i odsetek;
  • przepływy z działalności finansowej, które obejmują wpływy i wydatki związane z powiększeniem kapitału własnego i płatnością dywidend na rzecz właścicieli oraz zaciąganiem kredytów i pożyczek oraz ich obsługę.

WAŻNE!

Między tymi trzema elementami sprawozdania finansowego zachodzą określone powiązania. Wynik finansowy netto z rachunku zysków i strat wykazywany jest w bilansie. Koszty finansowe pozostają w ścisłej relacji z wysokością kredytów i pożyczek, podobnie jak przychody finansowe z finansowymi składnikami majątku trwałego. Sprawozdanie z przepływów finansowych bazuje między innymi na informacjach zawartych zarówno w rachunku wyników, jak i w bilansie. Porównując stan początkowy i końcowy poszczególnych pozycji bilansu możliwe jest ustalenie zmian w składnikach majątkowych. Dane te uzupełniane o informacje z rachunku wyników oraz zapisów księgowych pozwalają wyodrębnić przepływy środków pieniężnych w ramach poszczególnych działalności przedsiębiorstwa oraz określić nadwyżki finansowe netto w każdej z tych działalności.

PAMIĘTAJ!

Jest to sprawozdanie pożyteczne pod wieloma względami, jednak nie zawiera informacji niezbędnych do określenia kondycji finansowej i stwierdzenia, czy przedsiębiorstwo jest rentowne.

Analiza rozszerzona, wskaźnikowa

Ilość i długość dokumentów przygotowywanych przez spółki może okazać się przytłaczająca, zwłaszcza w przypadku spółek notowanych na rynku publicznym. W związku z tym opracowane zostały wskaźniki, które umożliwiają relatywnie szybko zorientować się w sytuacji przedsiębiorstwa, jak również umożliwiają porównywanie biznesów.

Analiza wskaźnikowa kondycji finansowej przedsiębiorstwa to rozwinięcie wstępnej analizy podstawowych dokumentów finansowych. Jest ona oparta na badaniach wzajemnych relacji zachodzących pomiędzy poszczególnymi elementami bilansu oraz rachunku zysków i strat.

Wskaźnikowa analiza sytuacji finansowej jest zalecana z wielu powodów, ale przede wszystkim dlatego, że:

  • charakteryzuje różne aspekty działalności gospodarczej przedsiębiorstwa i umożliwia osobie z zewnątrz ocenę kondycji finansowej;
  • celowo dobrany zestaw wskaźników umożliwia badanie trendów i progresji na przestrzeni co najmniej kilku lat;
  • stwarza szansę porównań z przeciętnymi wskaźnikami dla branży, grupy przedsiębiorstw, podobnych przedsiębiorstw, a także ze wskaźnikami konkurentów w określonym momencie;
  • wskazuje sposoby, możliwości i niezbędne usprawnienia – jest to konieczne, jeśli organizacja jest zarządzana mniej efektywnie niż konkurencyjne firmy;
  • może wyjaśnić spadek zysku i potencjalne możliwości jego wzrostu.

Wskaźniki finansowe mogą być klasyfikowane na wiele sposobów, ale należy pamiętać, że wszystko zależy od prowadzącego, doboru wskaźników, oceny określonych obszarów funkcjonowania przedsiębiorstwa i celu analizy. .

Wskaźniki finansowe służące do oceny kondycji finansowej firmy zazwyczaj ujmuje się w grupach o zbliżonej treści ekonomicznej. Prezentuje się je w zestawach wykorzystywanych do oceny poszczególnych dziedzin działalności przedsiębiorstwa. Najbardziej typowe jest wyróżnienie następujących zespołów wskaźników:

  • wskaźniki płynności finansowej,
  • wskaźniki wspomagania finansowego,
  • wskaźniki obrotowości,
  • wskaźniki rentowności.

WAŻNE!

Analiza wskaźnikowa stanowi bardziej pobieżną ocenę sytuacji finansowej firmy. Jej podstawową zaletą jest to, że pozwala zidentyfikować mocne i słabe strony przedsiębiorstwa, a także może być źródłem informacji o szansach i zagrożeniach w jego bieżącej, jak i rozwojowej działalności.

Dowiedz się więcej o analizie wskaźnikowej.


5 (100%) 2 votes

Otrzymuj informacje o nowościach w firmie!

Niniejszy materiał zawiera wyłącznie ogólne informacje i nie stanowi proponowania nabycia jakichkolwiek instrumentów finansowych. Podane informacje nie stanowią rekomendacji ani porady inwestycyjnej, ani też nie są wskazaniem, że jakakolwiek inwestycja lub strategia jest odpowiednia.  Żadne z podanych informacji nie stanowią oferty w rozumieniu art. 66 ani oferty elektronicznej w rozumieniu art. 66(1) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Inwestowanie w instrumenty finansowe lub inne prezentowane produkty wiążę się z ryzykiem utraty kapitału w całości lub w części. Pełna treść zastrzeżeń prawnych dostępna jest pod tym adresem.

Kontakt